گیاهان دارویی

با خواص گیاه دارویی ریحان آشنا شوید

معرفی و بررسی خواص گیاه دارویی ریحان در طب سنتی

ریحان از خانواده‌ی نعناعیان است. نام‌های رایج ریحان عبارتند از: صعتر هندی، نازبویه، شاهسفرم، سلطان الریاحین، ضیمران، ریحان الملک و ضمیران.

طبیعت ریحان از دیدگاه طب ایرانی درجه اول گرم و درجه دوم خشک است.

معرفی گیاه دارویی ریحان

در تخم ریحان ترکیباتی نظیر روغن خوشبو، لعاب، لینالول، استراگل، سینئول، اوژنول، متیل کاوی کول، اوسیمن، سینامات متیل، مواد قلیایی، آنتول و سسکی ترپن و در برگ ریحان ماده‌ای به نام اوسیمن وجود دارد.
قسمت مورد استفاده‌ی دارویی این گیاه سر شاخه‌های گل‌دار و برگ‌های تازه یا خشک شده‌ی آن است.

خواص ریحان

  • ریحان دارای خواص آرام‌بخشی است.
  •  مقوی معده، روده و تقویت‌کننده‌ی قلب است.
  • ضد اسهال، بادشکن و ضد عفونی کننده دهان و دستگاه گوارش است.
  • ضد گریپ و آنژین، ضد تشنجات دردناک، ضد التهاب و ضد اسپاسم است.
  • خواب آور و ضد سردرد و میگرن است.
  •  ملین، تونیک، مقوی و محرک اشتها است.
  •  کمک به هضم غذا و شیر افزا بودن از دیگر خواص آن است.
  •  ریحان مدر است.
  • جهت انسداد عروق مغزی، تحلیل ورم‌های جمیع اعضا و تنگی نفس مفید است.
  • قوای ذهنی را افزایش می‌دهد. معده‌های ضعیف را تقویت می‌کند.
  • بوداده‌ی تخم ریحان برای اسهال مزمن و بیماری روده تحریک‌پذیر مفید است.
  • ضماد برگ و کوبیده تخم آن برای ورم و درد مفاصل مفید است و می‌تواند دربهبود بیماران مبتلا به کم‌کاری تیرویید نیز بسیار موثر باشد.
  •  در ضعف و بی‌حالی‌های عصبی و اضطراب‌های صرعی جنبه‌ی درمانی دارد.
  •  آب تازه‌ی ریحان را می‌توان به صورت قطره برای بیماری‌های التهابی گوش یا به صورت دهان‌شویه برای درمان برفک یا خوشبو کننده  دهان استفاده کرد.
  •  جوشانده ی ۷ تا ۱۰ گرم تخم آن در یک لیتر آب به عنوان داروی ضد اسهال و پیچش شکم استفاده می‌شود.
  •  برای بهبود ضعف معده و سرفه مفید است.
  •  رایحه آن دل‌انگیز است.
  •  جهت انسداد عروق مغزی، تحلیل ورم‌های جمیع اعضا و تنگی نفس مفید است.
  •  بوئیدن آن برای سردرد گرم مزاجان و مسافرین و رفع وبا مفید است.
  • تخم آن معتدل‌کننده مزاج و مقاوم در برابر سموم است.
  • کمی مخدر است.
  • مالیدن اسانس ریحان روی پوست سبب دفع پشه می‌شود.

موارد منع مصرف

مصرف طولانی مدت آن به خاطر پتانسیل اثر سرطان‌زایی ترکیب استراگل ممنوع است.
به خاطر جزء سمی استراگل آن، مصرف این گیاه در اطفال و یا کودکان نوپا ممنوع است.
مضرّ دماغ است.

با توجه به نبود مستندات علمی، بهتر است با احتیاط مصرف شود.

مصرف ریحان در دوران بارداری و شیردهی

در بارداری به دلیل اثر تحریک‌کننده رحم و سقط آوری، همچنین اثر موتاژنیک ترکیب موجود در روغن فرار آن (استراگل) نباید مصرف شود. البته مصرف آن به اندازه مقدار کمی که در سبزی خوردن استفاده می‌شود مشکلی ایجاد نمی‌کند بلکه به صورت دارویی و دم‌کرده نباید استفاده شود.

در مادران شیرده به خاطر اثر موتاژنیک جزئی فرار آن یعنی استراگل نباید مصرف شود.

شیوه استفاده

  • ریحان در موارد سوء هاضمه، قولنج، گزش زنبور، خستگی، دلشوره، رفع سردردهای عصبی، تقویت عمل دستگاه هضم، رفع نفخ، رفع غم و غصه و نوراستنی (بی‌خوابی و ضعف اعصاب)، رفع التهابات مجاری ادرار و ورم کلیه، دفع ترشحات مهبل، ترش کردن معده و اختلالات هاضمه با منشاء عصبی، اتساع معده، خونریزی دماغ، بواسیر، دل پیچه، سرگیجه، اختلالات دستگاه تنفسی، سرفه، سیاه سرفه، افزایش ترشحات شیر، اسپاسم‌های معده، بی‌خوابی‌های عصبی، سردردهای عصبی و یک‌طرفه (میگرن) به شکل دم کرده ۲۰ تا ۵۰ گرم در یک لیتر آب مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • می توانید ریحان را به عنوان سبزی با غذا میل کنید.
  • می توان اسانس آن را تهیه کرد و استفاده نمود.
  • خوردن تخم ریحان نیز فوایدی دارد که بیان کردیم.
  • حتی بوی این گیاه نیز فوایدی از جلمه برطرف کردن بوی بد دهان دارد.

منبع: همکار متخصص طب‌سنتی آقای دکتر محمد عسکرفراشاه

درحال ارسال
امتیاز دهی کاربران
۵ (۱ رای)

مشاوره دکتر طبایع

همراهان گرامی طبایع می توانند برای تشخیص مزاج و انجام مشاوره تخصصی به لینک زیر مراجعه نمایند...

ورود به سامانه

فروشگاه محصولات سالم

برای خرید محصولات سالم و طبیعی طب سنتی به فروشگاه کنجد زیر نظر سایت طبایع مراجعه نمایید...

فروشگاه کنجد

اپلیکیشن جامع طبایع

برنامه موبایل اندروید طبایع با امکانات بسیار آماده شد! جهت آشنایی با اپلیکیشن و دانلود به لینک زیر بروید...

دانلود برنامه
درحال ارسال
امتیاز دهی کاربران
5 (1 رای)

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *