بیماری هاپوست و موسوختگی

پیشگیری و درمان سوختگی در پزشکی جدید

معرفی بیماری سوختگی و علائم آن و ارائه راهکارهای درمانی پزشکی جدید

سوختگی چیست؟

به آسیب رسیدن به پوست و گاهی به میزان عمیق تر و بافتی که بر اثر حرارت زیاد اتفاق می افتد سوختگی گویند. بر حسب میزان آسیب دیدگی و عمق بافت آسیب دیده به چهار درجه و دسته تقسیم می شود که در زیر آن ها را بررسی می کنیم. سوختگی عمدتا با درد زیاد، سوزش زیاد، تاول، تورم، التهاب، خشکی و… همراه است که در  بافت آسیب دیده نیز دیده می شود و اطراف آن بافت هم درگیر می کند. عواملی مثل آتش، آب جوش، برق، مواد شیمیایی با تماس با پوست عمدتا سبب سوختگی می گردد و میزان قدرت آن ها اندازه آسیب دیدگی را تعیین می کند.

 در سوختگی نوع یک  فقط سطح پوست آسیب می بیند و پوست سرخ می گردد. نوع دوم پوست آسیب دیده و سفیده شده و دچار ورم و تاول می گردد و در نوع دوم عمیق نیز سوختگی به میزان کمی به باف می رسد. نوع سوم، پوست سفت شده و رنگ آن قهوه ای وسفید شده و بافت آسیب عمقی میبیند. نوع چهارم، پوست سیاه شده و نیز هم بافت آسیب دیده و هم اندام در آن به شدت آسیب می بیند.

بیشتر بخوانید
آشنایی با بیماری ها و روش های درمانی آنها

پیشگیری مهم ترین توصیه طب جدید درباره سوختگی!

از نظر تاریخی در حدود نیمی از سوختگی‌ها قابل پیشگیری هستند. برنامه‌های پیشگیری از سوختگی به‌طور قابل توجهی میزان سوختگی‌های شدید را کاهش داده‌است. معیارهای پیشگیری شامل موارد زیر می‌شود: کنترل کردن دمای آب داغ، زنگ‌های هشدار دود، سیستم آب پاشی خودکار، ساختمان‌سازی مناسب و لباس‌های ضد آتش. کارشناسان توصیه می‌کنند دمای آبگرم کن زیر۴۸٫۸ درجه سلسیوس (۱۱۹٫۸ درجه فارنهایت) تنظیم شود.معیارهای دیگر برای جلوگیری از سوختگی ناشی از آب جوش شامل استفاده از دماسنج برای اندازه‌گیری دمای آب حمام و نیز استفاده از محافظ بخاری یا اجاق گاز می‌باشد. اگرچه اثر پخش آتش نامشخص است، اما شواهد احتمالی مفیدی مانند محدود کردن فروش وسایل آتش بازی به کودکان وجود دارد.

درجه بنده سوختگی بر اساس طب مدرن

سوختگی درجه‌ ۱

سوختگی‌های درجه‌ی اول باعث آسیب پوستی بسیار جزئی می‌شوند. آنها سوختگی‌های سطحی نیز نامیده می‌شوند، چون روی سطحی‌ترین لایه‌ی پوست تأثیر می‌گذارند. علائم سوختگی درجه‌ی اول عبارت‌اند از:

  • قرمزی- تورم یا التهاب جزئی- درد
  • در حین بهبود این نوع سوختگی، پوست خشک و پوسته‌پوسته می‌شود.
  • از آنجا که این سوختگی بر لایه‌ی رویی پوست اثر می‌گذارد، علائم و نشانه‌های آن با ریختن پوست آسیب‌دیده ازبین می‌روند. سوختگی‌های درجه‌ی اول معمولا در عرض ۷ تا ۱۰ روز، بدون به‌جا گذاشتن اثر زخم (اِسکار) بهبود می‌یابند.

با این حال اگر سوختگی، ناحیه‌ی وسیعی از پوست‌تان را درگیر کرده است (بیشتر از ۸ سانتی‌متر) یا اگر روی صورت یا یک مفصل مهم از بدن‌تان قرار دارد، باید به پزشک مراجعه کنید. این مفاصل مهم عبارت‌اند از:

  • زانو- مچ پا- پا- ستون فقرات- شانه- آرنج- ساعد

سوختگی درجه‌ ۲

سوختگی‌های درجه‌ی دوم جدی‌تر هستند، چون آسیب ناشی از سوختگی از لایه‌ی رویی پوست فراتر می‌رود. این نوع سوختگی باعث می‌شود که پوست تاول بزند و به‌شدت قرمز و دردناک شود.

  • برخی از تاول‌ها می‌ترکند و از آنها ترشحاتی خارج می‌شود که باعث می‌شود محل سوخته، مرطوب به‌نظر برسد. با گذشت زمان ممکن است یک بافت ضخیم، نرم و چرب‌مانند به نام «تراوه یا اگزودای فیبرینوز» روی زخم ایجاد شود.
  • به‌علت ماهیت حساس این زخم‌ها لازم است که برای پیشگیری از عفونت، ناحیه‌ی مربوط را تمیز نگه دارید و آن را به‌درستی پانسمان کنید. همچنین این کار باعث می‌شود که سوختگی سریع‌تر بهبود یابد.
  • بعضی از سوختگی‌های درجه‌ی دوم، بیش از سه هفته طول می‌کشد تا خوب شوند اما اکثر آنها در عرض دو تا سه هفته، بدون به جا گذاشتن اثر زخم بهبود می‌یابند. اما گاهی‌اوقات پس از بهبودی، در رنگ‌دانه‌های پوست ناحیه‌ی آسیب‌دیده تغییراتی ایجاد می‌شود.
  • هر چه تاول‌ها بدتر و شدیدتر باشند، مدت بیشتری طول می‌کشد تا سوختگی خوب شود. در برخی موارد شدید برای ترمیم آسیب‌دیدگی به پیوند پوست نیاز است. در پیوند پوست، پوست سالمِ یک ناحیه‌ی دیگر از بدن برداشته می‌شود و به محل سوخته، پیوند زده می‌شود.
  • مانند سوختگی‌های درجه‌ی اول، از گذاشتن پنبه روی ناحیه‌ی سوخته و درمان‌های خانگی مشکوک اجتناب کنید.

سوختگی درجه‌ ۳

بیشترین آسیب را به پوست وارد می‌کنند که به لایه‌های داخلی پوست نیز گسترش می‌یابد.

در مورد سوختگی‌های درجه‌ی سوم این تصور غلط وجود دارد که آنها دردناک‌ترین سوختگی‌ها هستند. با این حال ممکن است آسیب ناشی از این نوع سوختگی آن‌قدر وسیع باشد که به‌علت صدمه‌ی وارد به اعصاب هیچ‌گونه دردی احساس نشود.

بسته به علت سوختگی، علائم سوختگی‌های درجه‌ی سوم می‌توانند از این قرار باشند:
  • مومی و سفید شدن رنگ پوست؛
  • تغییر رنگ پوست به زغالی؛
  • تغییر رنگ پوست به قهوه‌ای تیره؛
  • چرمی (زبر) و برجسته شدن بافت پوست؛
  • تاول‌هایی که بزرگ نمی‌شوند (رشد نمی‌کنند).

این زخم‌ها در صورتی که روی آنها جراحی انجام نشود، با به جا گذاشتن اِسکارهای شدید و کشیدگی پوست (به‌خاطر انقباض‌های پوستی در طی روند ترمیم) بهبود می‌یابند. هیچ بازه‌ی زمانی دقیقی برای التیام خودبه‌خودی و کامل سوختگی‌های درجه‌ی سوم وجود ندارد.

هرگز سعی نکنید که خودتان یک سوختگی درجه‌ی سوم را درمان کنید. در حالی که منتظر کمک پزشکی هستید، ناحیه‌ی آسیب‌دیده را بالاتر از سطح قلب‌تان نگه دارید. لازم نیست برهنه شوید اما مطمئن شوید که هیچ قسمتی از لباس‌تان با ناحیه‌ی سوخته در تماس نیست و به آن نمی‌چسبد.

سوختگی درجه ۴

این نوع سوختگی بسیار شدید و آسیب زننده بوده و میزان آن به قدری است که عضلات در آن آسیب می بیند و حتی ممکن است آسیب به استخوان رسیده و منجر به از بین رفتن عضوی از بدن گردد.

در این درجه از سوختگی بافت بسیار خشک می گردد و ظاهر آن سیاه و حالت چسبیدگی به هم پیدا می کند و پوست به صورت پوست مرده در می آید. برای درمان آن معمولا نیاز به اصلاح تخصصی و جراحی های دقیق نیاز دارد.

بیشتر بخوانید
تبادل تجربیات درمانی در رابطه با بیماری سوختگی

درمان انواع سوختگی در پزشکی مدرن!

احیای بیمار با ارزیابی و تثبیت راه‌های تنفسی، تنفس و گردش خون فرد شروع می‌شود. اگر فرد نتواند تنفس کند به لوله گذاری فوری نیاز است. به دنبال این عمل می‌بایست از سوختگی نیز مراقبت کرد. افرادی که دچار سوختگی شدید هستند را می‌بایست با پارچه‌ای سفید پوشاند و آن‌ها را به بیمارستان انتقال داد. از آنجایی که احتمال دارد زخم‌های به وجود آمده از سوختگی دچار عفونت شوند، در صورتی که بیمار در پنج سال گذشته در برابر کزاز واکسینه نشده‌است می‌بایست به او واکسن کزاز تزریق شود.

مایع درمانی

جایگزینی مایع در افرادی که دچار خونیاری ضعیف هستند توصیه می‌شود. بهتر است مایع درمانی و مراقبت ویژه در کودکانی که دچار ۲۰–۱۰٪ و بزرگسالانی که دچار بیش از ۱۵٪ سوختگی می‌باشند صورت گیرد. در صورت امکان این عمل در افرادی که دچار سوختگی بالای ۲۵٪ می‌باشند می‌بایست قبل از بستری شدن در بیمارستان صورت بگیرد. فرمول پارکلند می‌تواند به تعیین حجم مایع وریدی مورد نیاز در طول ۲۴ ساعت اول کمک کند.

  • این فرمول بر اساس وزن و سطح سوختگی فرد می‌باشد. نصف این مایع می‌بایست در طول ۸ ساعت اول و باقی‌مانده آن در طول ۱۶ ساعت بعدی به فرد داده شود. بازه زمانی از زمانی که فرد دچار سوختگی شده‌است محاسبه می‌شود نه از زمانی که مایع درمانی آغاز می‌شود. کودکان به مایع نگهدارنده بیشتری نیاز دارند که شامل گلوکز می‌شود. علاوه بر این، افرادی که دچار آسیب به اندام‌های تنفسی شده‌اند نیاز به مایع بیشتری دارند.

مایع درمانی زیاد نیز می‌تواند مضر باشد!

  • اگرچه مایع درمانی ناکافی باعث به وجود آمدن مشکلاتی می‌شود، مایع درمانی زیاد نیز می‌تواند مضر باشد. این فرمول‌ها صرفاً جهت راهنمایی شما هستند که در آن تزریق به‌طور ایدئال به حجم ادرار>۳۰ میلی لیتر در ساعت در بزرگسالان یا>۱ میلی لیتر در کیلوگرم در کودکان و فشار خون متوسط شریانی بیشتر از ۶۰ میلی‌متر جیوه تنظیم شده‌است. اگرچه در بیشتر موارد از محلول رینگرلاکتاک استفاده می‌شود، اما هیچ مدرکی مبنی بر برتری این محلول نسبت به سرم نرمال سالین وجود ندارد.
  • به نظر می‌رسد مایعات شبه بلوری نیز به همان خوبی مایع کلوئیدی باشد، این در حالی است که کلوئیدها گران‌تر هستند و به همین دلیل توصیه نمی‌شوند. در سوختگی‌ها به ندرت به انتقال خون نیاز می‌شود. انتقال خون برای جلوگیری از بدتر شدن حال بیمار و تنها هنگامی که سطح هموگلوبین خون زیر ۸۰–۶۰ g/L(6-8 g/dL) برسد توصیه می‌شود. در صورت نیاز می‌بایست کاتتر درون رگی از طریق پوست سوخته قرار داده شود یا از تزریق درون استخوانی استفاده شود.

مراقبت از زخم

خنک کردن اولیه (ظرف مدت ۳۰ دقیقه از زمان سوختگی) باعث کاهش میزان و درد سوختگی می‌شود، اما باید در نظر داشت خنک کردن زیاد می‌تواند باعث هیپوترمی شود. نباید در عمل خنک کردن به جای آب خنک۱۰–۲۵ درجه سلسیوس (۵۰٫۰–۷۷٫۰ درجه فارنهایت) از یخ استفاده کرد زیرا استفاده از یخ باعث آسیب بیشتر به محل سوختگی می‌شود. در سوختگی‌های ناشی از مواد شیمیایی باید محل سوختگی را با مقدار زیاد آب شستشو داد.

شستشو با آب و صابون، جدا کردن بافت‌های مرده و بستن زخم جنبه‌های مهم مراقبت از زخم می‌باشند. مشخص نیست در مورد تاول باید چه اقدامی صورت بگیرد. شواهد نشان می‌دهد بهترین کار این است که آن‌ها را به حال خود بگذاریم. سوختگی‌های درجه دو را باید بعد از دو روز ارزیابی کرد. شواهد اندکی برای تعیین نوع پانسمان و بستن زخم در سوختگی‌های درجه اول و دوم وجود دارد.

عاقلانه‌ترین این است که سوختگی‌های نوع اول را پانسمان نکرد. اگرچه آنتی‌بیوتیک‌های موضعی در بیشتر موارد توصیه می‌شود اما شواهد انکی مبنی بر مؤثر بودن آن‌ها وجود دارد. سیلور سولفادیازین (یک نوع آنتی‌بیوتیک) به هیچ وجه توصیه نمی‌شود زیرا استفاده از آن ممکن است باعث افزایش زمان بهبودی شود. شواهد اندکی وجود دارد که استفاده از نقره یا درمان جراحت به وسیله فشار منفی را توصیه می‌کنند.

دارو

سوختگی‌ها می‌توانند بسیار دردناک باشند، از این رو روش‌های مختلفی برای مدیریت درد وجود دارد. این روش‌ها شامل استفاده مسکن‌های ساده (مانند ایبوپروفن و استامینوفن) و نیز ایپوئیدها از جمله مورفین می‌شود. بنزودیازپین‌ها نیز ممکن است همراه با مسکن‌ها استفاده شوند تا اضطراب فرد را کاهش دهد. استفاده از آنتی هیستامین، ماساژ و تحریک عصب از راه پوست در طول فرایند بهبود به کاهش خارش کمک می‌کند.

هرچند آنتی هیستامین تنها بر روی ۲۰٪ از افراد تأثیرگذار است. شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد استفاده از گاباپنتین مفید بوده و استعمال آن برای افرادی که آنتی هیستامین بر آن‌ها تأثیر ندارد توصیه می‌شود.

آنتی‌بیوتیک درون رگی قبل از عمل برای افرادی توصیه می‌شود که دارای سوختگی‌های وسیع (<۶۰٪ سطح بدن) می‌باشند توصیه می‌شود، از سال ۲۰۱۰ به دلیل نگرانی‌های مربوط به مقاومت در برابر آنتی‌بیوتیک و ریسک زیاد عفونت قارچی، دستورالعمل‌ها استفاده عمومی آن‌ها را توصیه نمی‌کند. با این وجود شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد که استفاده از این آنتی‌بیوتیک‌ها می‌تواند باعث افزایش میزان زنده ماندن در افرادی شود که دارای سوختگی شدید و وسیع می‌باشند.

ستفاده از اریتروپویتین در درمان یا جلوگیری از کم خونی افرادی که دچار سوختگی هستند مؤثر نیست. کلسیم گلوکونات در سوختگی‌های ناشی از اسید هیدروفلوریک به عنوان یک پاد زهر خاص عمل می‌کند و می‌توان آن را به صورت تزریق در رگ و/یا به صورت موضعی استفاده کرد.

درمان با پانسمان بیولوژیک

یک روش موثر دیگر برای درمان سوختگی های شدید، درمان با پانسمان بیولوژیک ساخته شده از پرده آمنیوتیک است. پرده آمنیوتیک یا کیسه آب جنین پوششی است که در طول دوره جنینی از جنین محافظت می کند و پس از زایمان به عنوان زباله زیستی دفع می شود ولی در حال حاضر با رعایت پروتکل های بهداشتی و انجام آزمایش ویروسی روی خون مادر اهدا کننده برای جلو گیری از انتقال عفونت از این پرده برای درمان انواع زخم های صعب العلاج مثل سوختگی های شدید و زخم پای دیابتی و بیماران پروانه ای استفاده می شود و جواب های امیدوار کننده ای از آن گرفته شده است. نمونه تجاری این پانسمان در ایران توسط شرکت سیناسل و لایف سل تولید و فروخته می شود.

جراحی

زخم‌هایی که نیازمند بسته شدن به وسیله گرافت پوست یا فلاپ (به‌طور معمول هرچیز که بیشتر از سوختگی کوچک با ضخامت کامل باشد) هستند را می‌بایست سریع درمان کرد. سوختگی‌های محیطی دست و پا سینه نیازمند بریدن غشا عضلانی اطراف نواحی سوخته یا اسکارتومی می‌باشد. این عمل برای درمان یا جلوگیری مشکلات گردش خون در دست و پا یا ترکیب خون با اکسیژن صورت می‌گیرد. مشخص نیست این عمل در سوختگی‌های گردن یا انگشتان مؤثر است یا خیر. در سوختگی‌های الکتریکی ممکن است به فاشیاتومی نیاز باشد

درحال ارسال
امتیاز دهی کاربران
۵ (۱ رای)

مشاوره طبایع

همراهان گرامی طبایع می توانند برای تشخیص مزاج و انجام مشاوره تخصصی به لینک زیر مراجعه نمایند...

ورود به سامانه

آکادمی طبایع

برای شرکت در کلاس‌های آموزشی با گواهینامه معتبر انجمن علمی به لینک زیر مراجعه نمایید...

مشاهده کلاس‌ها

اپلیکیشن طبایع

برنامه موبایل اندروید طبایع با امکانات بسیار آماده شد! جهت آشنایی با اپلیکیشن و دانلود به لینک زیر بروید...

دانلود برنامه
درحال ارسال
امتیاز دهی کاربران
5 (1 رای)

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

error: