لیست کامل مزاج / طبع و خواص گیاهان دارویی

اصل مزاج یکی از محوری ترین مبانی طب سنتی ایران می باشد. بسیاری از تشخیص ها و درمان های حکمای طب سنتی ایران بر اساس وضعیت مزاج سلامت و بیماری افراد استوار بوده است. در حوزه بهداشت و حفظ سلامتی نیز بکار گیری بسیاری از تدابیر بهداشتی که به نام تدابیر حفظ الصحه معروفند مبتنی بر مزاج افراد می باشد. توجه به مزاج خوراکی ها جزء اصلی ترین توصیه های اطبای سنتی است. در این صفحه مزاج و طبع تمام گیاهان دارویی متداول قابل مشاهده است. گیاهان با مزاج سرد و خشک برای دموی مزاج ها مفید و برای سوداوی مزاج ها مضر است. گیاهان دارویی با طبع گرم و خشک برای بلغمی مزاج ها مفید و برای صفراوی مزاج ها مضر است. گیاهان با طبع گرم و تر برای سوداوی مزاج ها مفید و برای دموی مزاج ها مضر است. گیاهان دارویی با مزاج سرد و تر برای صفراوی مزاج ها مفید و برای بلغمی مزاج ها مضر است. نکته بسیار مهم در مصرف این گیاهان همانطور که از اسمشان پیداست (دارویی) این است که نباید بدون تجویز طبیب حاذق آن را مصرف نمود. بسیار از گیاهان دارویی برای گروه های حساس مثل کودکان و زنان باردار یا افراد سالمند مضر است. همچنین طریقه مصرف آن نیز بسیار مهم است.


برای آشنایی بیشتر با خواص هر یک از گیاهان دارویی روی نام آن کلیک کنید.


 

نام گیاه دارویی

طبع و مزاج

مفید برای

اترجگرمضد اسهال و استفراغ، ضد عفونت، رفع عطش و سکسکه، تامین ویتامین ث
اسطوخدوسگرمانواع سردرد، سرگیجه، لرزش بدن، عصبانیت، ضربه های مغزی فراموشی و درمان نقرس، خواب آور، رفع عفونت مجاری تنفسی
اشقگرمضد بلغم، زیاد کردن ادرار، دفع انگل و باز کردن عرق، درمان آرتروز و تورم مفاصل
اشنانگرممدر بول و حیض، مسهل و محلل فضولات غلیظ،
اشنهسردقابض و محلل و ملین و معطر و خوشبو ،  روح‌افزا و مفرح ، مقوى ‌قلب
افتیمونسرددرمان کم خونی، درمان زخم، درمان سرفه، افزایش سوی دید، بهبود دیابت، تصفیه کننده خون، حاوی آنتی اکسیدان
افسنطینگرمضد کرم روده و معده، تصفیه کننده خون، تب بر ، تقویت قلب ، تقویت حافظه،  درمان بیماری های عصبی
اقاقیاسردتسکین التهاب غشاء مخاط دهان، کاهش کلسترول خون ،کاهش وزن
اکالیپتوسگرم ضد عفونی محیط و فضای محل سکونت، بر طرف کننده درد مفاصل، ضد میکروب، ضدباکتری و ضد عفونی کننده
انجدانگرمحافظه را زیاد، احمقی و هوش کم را زایل، فلج القوه را درمان
انیسون (بادیان)گرمدرمان افسردگی، کاهش قند خون، دستگاه گوارش، رفع اختلالات قاعدگی، کمک به کاهش وزن
آلالهگرمبیماری های کبد، درمان جوش، برونشیت و نقرس، ناراحتی های قلبی، آرام بخش، ناراحتی های پوستی، رماتیسم و سیاتیک
آلوئه ورا (صبر زرد)گرمالتیام سوختگی، زخم و بیماری های پوستی، رفع یبوست، رفع سوء هاضمه، کاهش وزن، کاهش چربی و قند خون، ریزش مو
آنقوزه (آنغوزه)گرمکلسترول، مشکلات تنفسی، یبوست، کرم کش و دستگاه گوارش، محرک نیروی جنسی، بوی دهان، مسکن، رماتیسم
آویشنگرمتقویت معده، رفع ترشی معده، تقویت بینایی، ضد درد و تشنج، رقیق کننده خون، درمان عفونت های ریوی، زکام و برونشیت
بابا آدمگرمادرار آور، قند خون، گلو درد و سرماخوردگی، ضد عفونی کننده، ریزش مو، اگزما، سرگیجه و رماتیسم
بابونهگرمنیرو بخش، تب های بلغمی و عفونت های دردناک، اختلالات قاعدگی و دردناک،کرم کش
بادرنجبویهگرمبالا برنده فشارخون، خونساز، آرام بخش، مقوی مغز، درمان تپش قلب، خواب آور، ضد تشنج، مقوی قلب و اعصاب
بارهنگسردتحریکات ادراری، درمان سرفه، اختلالات دستگاه تنفسی، مشکلات پوستی، گزش حشرات و عفونت ها، رفع اختلالات کلیوی و روده
برگ بوگرممقبض کننده، التیام زخم، درمان ورم مفاصل و رماتیسم، فشارخون و گوش درد
برگ چنارسردچاق کننده، تب بر، ضد آسم، ضعف اعصاب، جلادهنده پوست، تسکین درد و ورم ناشی از گرمی
برگ زیتونسردپایین آورنده قند خون، نارسایی های کبدی، رافع سردرد، تقویت حافظه، مدر، تسکین درد دندان
برگ گردوگرمپایین آورنده قند خون، درمان نقرس، تسکین ورم مفاصل ناشی از سردی
بسفایجگرمدرمان بیماری لقوه،درمان ورم کلیه، تصفیه خون ، درمان نقرس
بلادونگرمدرمان سرعت انزال،بی‌اختیاری ادرار ، درمان آسم و سیاه سرفه، آرام کننده و ضد تشنج
به لیموگرمآرام بخش، رفع اختلالات عصبی و استرس، ضد تشنج، بهبود عملکرد مفاصل و ماهیچه ها، دستگاه گوارش، تنظیم فشارخون
بهارنارنجگرمتقویت قلب و اعصاب، ضد تشنج، آرام بخش، ضد هیستری ،رفع افسردگی، درمان بی خوابی و اختلالات عصبی، رفع سکسکه
بومادرانگرممقوی، تقویت قلب و اعصاب، ضد تشنج، تصفیه کننده خون، ورم معده و روده، بواسیر، اختلالات قاعدگی، گرفتگی عضله قلب
بیدسردتقویت معده، آرام بخش، تقویت قلب، ضد تشنج، تب بر، درمان یرقان و سردرد، تسکین دهنده دردهای تناسلی، رفع شوره سر
بیدمشکمعتدلتقویت قلب و اعصاب، رفع گرفتگی و خفقان قلب، تقویت عمومی، ملین، کاهش فشارخون
پرسیاوشانگرمدرمان برونشیت، دفع سنگ مثانه ، سم‌ زدایی کبد، کمک به درمان زردی یا یرقان و کمک به دفع راحت سنگ‌ های کلیوی
پنج انگشتگرمدرمان ناباروری، تنبلی تخمدان، مشکلات قاعدگی و تحریک شیردهی، درمان ناراحتی های رحم، کاهش درد پستان
پنیرکگرمآرام بخش، ادرار آور، سنگ کلیه، سر درد، بی خوابی، مشکلات تنفسی، درمان سرفه، افزایش شیردهی، عفونت مثانه
پونهگرماشتها آور، بادشکن، ضد اسهال، مسکن سکسکه، رفع سوزش معده، ضد سرفه، خلط آور
تربدگرمتب بر ، مدّر ، و کمی ملیّن، پاک کردن بلغم و رطوبت رحم و معده، مسهل بلغم و رطوبتهای رقیق
جدوارگرمنیرودهنده، محرک، ضد التهاب، ترمیم‏ کننده زخم ها، ضد نفخ و خلط آور
جینسنگگرمنیرو بخش و مقوی، مشکلات عصبی، رفع بی میلی جنسی، رفع سوء هاضمه، منظم کردن تنفس، کاهش تهوع
چای سیاهگرمتعدیل مزاج و تقویت اندام‌های بدن،  بهبود رنگ چهره ، کاهش بوی بد دهان
چای کوهیگرمرفع قولنج سرد، مدر، خردکننده سنگ مجاری ادرار، افزایش دهنده قوای جنسی، رفع دردهای مفاصل و روماتیسم
چریشگرمریزش مو، اگزمای پوستی، جلوگیری از سفیدی مو و شکنندگی ناخن ها، تقویت سیستم ایمنی بدن
چغندرگرمدرمان برای غلبه دم، درمان ضعف اعصاب، درمان تپش قلب و خفقان، درمان لاغری و ضعف بدن
چوب چینیگرممسکن درد به خصوص درد دندان، خشک کننده رطوبت ها، باز کننده انسداد خون
حناسردضد التهاب، ضد درد و مسکن، رفع جوش، کاهش خارش و خشکی پوست، رفع عصبانیت، کاهش ریزش مو، کاهش شوره سر
خار مریمگرمکاهنده اشتهاء، رفع سوء هاضمه، مفید برای کبد، کاهش قند خون، جلوگیری از سکته مغزی و قلبی، کاهش وزن، درمان آسم
خارخاسکسردمدرقوی، رفع سنگ کلیه و مثانه، کیسه صفرا، تصفیه خون
خارشترسرددافع سنگ های کلیه و مثانه، شستشو دهنده کلیه ها، مفید جهت سیاه سرفه و سلامتی کلیه ها
خرفهسرددرمان خارش‌های فصل بهار و از بین ‌رفتن تلخی دهان در این فصل، ضد کرم کدو، درمان سوزش مجاری ادرار
خشخاشسردمسکن درد، تسکین سرفه، سردرد، بی خوابی، اسهال، کم خونی، تقویت حافظه، چاق کننده و رفع سوزش مثانه
دارچینگرمتقویت معده، تقویت اعصاب، از بین بردن بوی بد دهان، ضد سرفه های مرطوب، از بین بردن وحشت و ترس، خفقان و جنون
دم اسبسردکاهش وزن و دفع چربی ها، تقویت مو، سنگ کلیه و مشکلات پروستات، عفونت های ادراری، فرسودگی ناخن ها، مشکلات قلبی
رازیانهگرمضد نفخ، درمان قولنج، رفع بلغم، زیاد کننده شیر مادران، معطر کننده، محرک، بادشکن، مدر و قاعده آور
رزماریگرمچربی کبد، دستگاه گوارش، عملکرد مغز و حافظه، درمان افسردگی و استرس، تنظیم قاعدگی، بهبود درد مثانه و کلیه
ریحانگرممقوی معده و روده و تقویت کننده ی قلب ، ضد اسهال، بادشکن و ضد عفونی کننده ی دهان و دستگاه گوارش
ریواسسرد خنک کردن کبد،  درمان جوش‌های گرم صورت، درمان آبله، پیوره و دندان درد
زردکگرم درمان بیماری های تنفسی نظیر ربو (آسم)، سرفه های خشک و همچنین سرفه های مزمن،  روشن شدن و جلوه پوست
زنجبیلگرمحلیل برنده باد معده و روده، تقویت کننده قلب ، معده و مثانه، درمان تهوع مادران باردار
زنیانگرمضد عفونی کننده قوی معده، ضد نفخ، قارچ و انگل، ضد اسهال، رطوبت بدن و معده، رفع اعتیاد و مضرات آن، فلج و رعشه
زوفاگرمبرطرف کننده سرفه و ناراحتیهای ریوی مانند تنگی نفس، افزایش دهنده اشتها، ضد سرفه و خلط آوری بسیار بالا
زیرهگرملاغر کننده، نیرو دهنده و هضم کننده، کم خونی، تنگی نفس، زیاد کننده شیر مادران، چربی خون، اختلالات قاعدگی
سناگرمضد میکروب، رفع اختلالات کبد، دشمن کرم روده و دیگر انگل ها، محرک سیستم ایمنی
سنبل الطیبگرممحرک قلب و اعصاب، آرام بخش، نگرانی و اضطراب، دلهره و ترس، سردردهای میگرنی، کم کردن ادرار مبتلا به مرض قند
سنبل ختاییگرمدرمان اختلالات دستگاه گوارش، دستگاه تنفسی، سیستم عصبی، تب بر، رفع عفونت و آنفولانزا
سیرگرمپایین آورنده فشار خون، تنظیم کننده قند خون و چربی خون، ضد مسمومیت حاصله از نیکوتین سیگار و آلودگی هوا
شاتره (شاه تره)سردمفید برای چشم، پاک کننده لکه های پوستی، درمان زخم ها و رفع مشکلات کلیوی، بهبود بیماری های کبد
شاه پسندسردگلو درد، بیماری های دستگاه تنفسی، رفع جوش ناشی از گرمی، دستگاه گوارش، رفع بی خوابی، کمر درد و تب
شبدر قرمزسردپیشگیری از بیماری‌ های قلبی، پیشگیری از دست دادن استخوان و هم‌چنین افزایش تراکم استخوان
شنبلیلهگرمبرطرف کننده قند خون، چاق کننده، درمان کم خونی، تقویت موی سر، از بین برنده نرمی استخوان
شنگسردتسکین حرارت بدن، مقوی معده، رفع اسهال، بهبود زخم و جلوگیری از خونریزی روده و رحم
شویدگرمچربی خون، بادشکن، مقوی معده، قاعده آور، سکسکه و دل درد، تنگی نفس، درد کمر و کلیه و مثانه، زیاد کننده شیر مادران
شیرین بیانگرمزخم معده و اثنی عشر، دستگاه گوارش، ضد سرفه و باز کننده صدا، عفونت ریه و کلیه، یبوست و بواسیر
علف چای (گل راعی)گرمضد افسردگی، ضد میکروب، ضد سوختگی، التهام مثانه، ضد شب ادراری، ترش کردن معده
غازیاغیسردمشکلات دستگاه تناسلی، بیماری برص، اشتها آور، تصفیه کننده خون، ملین و ادرار آور، گزش حشرات، گلو درد
قاصدکسردبیماری های کبد، کلیه و مشکلات طحال، ادرار آور، تقویت کننده معده، ازدیاد شیر زنان، درمان زخم
قره قاطسردکاهش قند خون و کاهش فشارخون،  تصفیه خون، مقوی جگر و دل ، درمان عفونت‌های معده و روده
کاسنیسردتب بر، پوست و کلیه و کبد، دارای ویتامین ث، تصفیه کننده خون، باز کننده عروق، درد مفاصل ناشی از گرمی مزاج
کاکوتیگرمرفع سوء هاضمه، تقویت معده، اشتها آور، تقویت بینایی، ضد عفونی کننده مجاری تنفسی، ضد انگل
کبرگرمبازکننده گرفتگی‌ های طحال و کبد ، دافع و خارج کننده سموم بدن و مدر سودا ،  از بین برنده کلیه کرم های معده و روده
کتانگرمافزایش سلامت سیستم های بدن، کنترل وزن، کاهش نفخ، پاکسازی معده، آب کردن چربی ها، برطرف کردن تورم سلولی و ورم بدن
کنگرگرم شستشوی سیستم کلیوی و ادراری، درمان بی خوابی و بهبود کیفیت خواب، خنثی‌کننده سموم کبدی و محافظ کبد
کیالکسردمفید جهت بیماری های قلبی، تنظیم تپش قلب و ضربان آن، باز کننده انسداد عروق، جلوگیری از سخت شدن رگ ها، صفرا بر
گزنهگرمپایین آوردن قند خون، رفع تنگی نفس، نیرو دهنده، قاعده آور، ازدیاد شیر مادران، تقویت لثه، ورم لوزه ها و زبان کوچک
گل ساعتیگرمخواص ضد افسردگی، رفع مشکلات خواب و درمان افسردگی، کاهش فشار خون، کاهش علائم یائسگی، کاهش علائم بیش فعالی
گل گاوزبانگرمآرام بخش، نرم کننده، معرق، ادرار آور، دفع کننده کلرورها، تصفیه کننده خون، رفع التهاب و ورم کلیه
گل محمدیگرممقوی قلب و اعصاب، سخت کننده لثه، خوشبو کننده معطر، صفرا بر و روشن کننده پوست، دفع بلغم، رفع غش و ضعف و بیهوشی
مارچوبهگرمرفع کم‌ خونی،  تسکین نفخ قبل از قاعدگی، کاهش خطر بیماری های مزمن سلامت از جمله دیابت نوع ۲
مرزنجوش (مرزنگوش)گرمسقط آور، ضد عفونی کننده، درمان بیماری های معده و تنفسی، یبوست، رفع سردرد، بی خوابی و اضطراب
مرزهگرماثرات ضد قارچی، تقویت کننده معده، ضد نفخ و مدر، درمان اسهال، بادشکن، رفع گرفتگی روده
مریم گلیگرمدرمان آلزایمر، ضد افسردگی، تقویت هضم، کاهش استرس، تقویت گردش خون
موردسردادرار آور، تسکین سرفه، ضد اسهال، قابض، مقوی معده و احشا، ضد زخم، درمان بواسیر، درمان زخم زبان و لثه
میخکگرمدردهای معده، خلط آور، دندان درد، حالت تهوع و استفراغ، مقوی مغز، سردرد، ضعف اعصاب، بیماری وسواس
نسترنگرمتقویت قلب و اعصاب، ضد اسکوربوت، درمان ورم کلیه و درد معده، اسهال، تصفیه کننده خون، سرشار از ویتامین ث
نعناعگرممقوی معده، مولدخون، اشتها آور، رفع دل درد و دل پیچه، ضد تشنج، بادشکن، رفع گرمازدگی کودکان، رفع سکسکه
هلگرممعطر و خوشبو کننده، مقوی معده و روده، بادشکن، رفع سردرد، رفع بوی بد دهان
همیشه بهارسردزخم و بیماری های پوستی، ضد نفخ معده و روده، عفونت های چشم، جلوگیری از ریزش مو، دردهای قاعدگی
هندوانه ابوجهلگرم آنتی‌بیوتیک قوی، پادزهر سم مار و عقرب، درمان صدا در گوش،  بین بردن کک، جلوگیری از ریزش مو
والکگرمکاهنده اثر سم گزش حشرات، درمان زگیل با ضماد عصاره والک، تنفس را آسان و تنگی نفس را درمان
یاسگرمضد عفونی کننده، ضد التهاب، میگرن، سردردهای بلغمی، اسهال خونی، هپاتیت، دردهای شکمی
یونجهگرمچاق کننده، مولد خون، نیرو دهنده قوای جنسی، تقویت عمومی بدن، تامین استخوان بندی اطفال و درمان نرمی استخوان
درحال ارسال
امتیاز دهی کاربران
۳.۹۱ (۳۴ رای)
درحال ارسال
امتیاز دهی کاربران
3.91 (34 رای)
بستن