زنان و بارداری

توصیه‌های معجزه‌آسا برای کنترل و کاهش عوارض یائسگی

نسخه های طب سنتی برای خانم های یائسه

تقریبا تمام زنان با گذر از دهه چهارم زندگی خود دوران جدیدی از تغییرات جسمی و روانی را تجربه می کنند. با این حال می توان با شناخت راهکارهای طب سنتی و نیز با ایجاد برخی تغییرات در رژیم غذایی، سبک زندگی و استفاده از درمان‌های خانگی از علائم و رنج دوران یائسگی کم کرد.

 زمان بروز یائسگی

  • یائسگی معمولاً در حدود سن ۵۰ سالگی اتفاق می‌افتد.
  • طبق نظر حکما، سنین بین ۴۰ – ۶۰ سال، دوره میانسالی یا کهولت نامیده می‌شود که یائسگی نیز در این سنین اتفاق می‌افتد.
  • مزاج سن در این دوره رو به سردی و خشکی می‌رود. در واقع تا ۴۰ سالگی حرارت در بدن غلبه دارد و بعد از آن بدن رو به سردی می‌رود و حرارت بدن افت می‌کند.
  • البته باید تفاوت در مزاج‌ها را نیز در نظر گرفت؛ به این شکل که افراد با مزاج گرم با افزایش سن، دیرتر به سمت سردی می‌روند و بر عکس افراد با مزاج سرد زودتر مزاجشان با افزایش سن سرد می‌شود.

تغییرات بدن ضمن یائسگی

  • ضمن یائسگی تغییراتی در بدن حاصل می‌شود که امروزه با مضامینی از قبیل تغییرات هورمونی، کاهش هورمون‌های تخمدان (استروژن و پروژسترون) و افزایش هورمون‌های مربوطه در هیپوفیز (FSH و LH) شناخته می‌شوند.
  • این تغییرات در طب سنتی با تغییرات در مزاج بدن و اخلاط شناخته می‌شوند. با توجه به مطالب گفته شده در رابطه با مزاج سن، سردی و خشکی در بدن رو به افزایش است.
  • یکی از تبعات افزایش خشکی در بدن، انسداد مسامات پوستی (منافذ پوستی) است.
  • منافذ پوستی همچون پنجره‌هایی در بدن هستند که دما و رطوبت بدن را تنظیم می‌کنند.
  • در طب سنتی به منافذ توجه زیادی شده است که اهمیت بسیاری در سلامت افراد دارند.
  • بسته شدن منافذ پوستی باعث کاهش تبادل حرارت و رطوبت بین بدن و محیط اطراف می‌شود.
  • به عنوان مثال در نظر بگیرید ساختمانی را که راه ارتباطی آن با محیط اطراف درها و پنجره‌های آن هستند و درون آن نیز یک بخاری یا منبع حرارت روشن است.
  • مطمئناً اگر در و پنجره‌ها بسته باشند و گرما راه خروجی به بیرون نداشته باشد، پس از مدتی دمای هوا درون خانه افزایش می‌یابد.
  • به همین ترتیب با بسته شدن منافذ پوستی، حرارت درونی بدن که ناشی از متابولیسم سلولی است درون بدن گیر افتاده و حرارت بدن بالا می‌رود و به دنبال آن حالت‌های گرگرفتگی رخ می‌دهد.

راهکارها و توصیه های طب سنتی برای خانم های یائسه

تنظیم منافذ پوستی 

  • یکی از دلایل مهم گرگرفتگی بدن در خانم‌های یائسه، بسته شدن منافذ پوستی است.
  • یکی از راهکارهای خیلی خوب و کاربردی در طب سنتی، روغن مالی بدن است که برای اثرگذاری بیشتر بایستی در حمام انجام شود.
  • به این ترتیب که پس از استحمام و قبل از خشک کردن، تمامی سطوح بدن را با یک روغن (مانند روغن بادام شیرین که برای همه مزاج‌ها مناسب است) به مدت ۵ دقیقه ماساژ داده می‌شود.
  • این ماساژ باعث باز شدن، تنظیم منافذ پوستی و باز و بسته شدن آن‌ها می‌شود. در نتیجه تبادل حرارتی و برودتی بین محیط و داخل بدن بهتر صورت می‌گیرد.
  • حرارت گیر افتاده داخل بدن خارج می‌شود و حالت گُرگرفتگی از درون برطرف می‌شود.نکته مهم: ذکر این نکته خالی از لطف نیست که یک فرد یائسه از درون احساس گرگرفتگی (Hot Flash) دارد و ملمس (سطح پوست) این فرد سرد است.

هماهنگی سبک زندگی با مزاج فرد یائسه

  • سبک زندگی افراد یائسه بایستی با مزاجشان هماهنگ شود؛ چنانچه این افراد مزاج سرد دارند، در مصرف سردیجات نباید زیاده روی کنند.
  • در صورت پایین بودن سطح انرژی و متابولیسم در این افراد، باید از مواد غذایی مقوی مانند بادام، حریره بادام، انجیر و غیره استفاده کنند.
  • در افراد با مزاج گرم، میزان گرگرفتگی بیشتر است و حالت تب کردگی پیدا می‌کنند. این افراد باید مصرف گرمیجات (تندی، فلفل، ادویه و غیره) را کاهش دهند.
  • به طور کلی غذا باید طبق مزاج تنظیم شود. ورزش به طور مؤکد به این افراد توصیه می‌شود.
  • چرا که ورزش با باز کردن منافذ پوستی و تعریق، کمک زیادی به دفع حرارت زائد می‌کند.

تنظیم خواب

  • خواب متعادل و متناسب برای این افراد توصیه می‌شود. خواب کم باعث افزایش خشکی می‌شود که علایم یائسگی را می‌تواند شدت بخشد.
  • خواب زیاد نیز باعث کاهش متابولیسم و سردی می‌شود. با توجه به مزاج سن که رو به سردی می‌رود و همچنین مکانیسم خواب که حرارت را از برون به درون بدن هدایت می‌کند، زیاد خوابیدن باعث افزایش علامت‌های یک فرد یائسه می‌شود.

رفع یبوست

  • یبوست برای این افراد بسیار مضر است. بدن انسان ورودی و خروجی دارد؛ ورودی‌های بدن عمدتاً خوردنی‌ها و نوشیدنی‌ها هستند.
  • خروجی‌های بدن نیز ادرار، مدفوع، عادت ماهیانه، عرق و غیره است که در افراد یائسه یکی از مهم‌ترین خروجی‌های بدن (عادت ماهانه) از بین رفته است و پاکسازی ماهیانه انجام نمی‌شود.
  • در نتیجه این افراد باید سایر خروجی‌ها را تقویت کنند و در صورت مشکل در هر خروجی باید به سرعت آن را رفع کرد.
  • به همین دلیل در صورت ایجاد یبوست بایستی حتماً مداوا شود.

تقویت استفراغات و دفعیات بدن

  • عرق کردن حین ورزش برای این افراد بسیار خوب است.
  • مصرف ملین‌ها (انجیر، آلو، خاکشیر، روغن بادام خوراکی، روغن زیتون و …) و مسهل‌ها برای افزایش دفعیات از طریق مدفوع و همچنین مصرف بعضی عرقیجات که مدر هستند و باعث افزایش ادرار می‌شوند، به دفع مواد زائد بدن که به صورت عادات ماهانه دفع نمی‌شوند کمک می‌کند.
  •  سایر اقداماتی که باعث افزایش دفعیات بدن می‌شود مانند حجامت، خون دادن و فصد برای این افراد توصیه می‌شود که بایستی حتماً تحت نظر پزشک انجام شود.
  • این اعمال باعث کاهش غلظت خون می‌شوند و احتمال سکته را کاهش می‌دهند. به طور کلی اینطور می‌توان گفت که تقویت استفراغات و دفعیات بدن در این دوره بسیار مهم است.
  • روغن مالی شکم در جهت عقربه‌های ساعت توصیه می‌شود.

گیاهان دارویی

مصرف تعدادی از گیاهان داروئی که تا حدودی هورمون‌های زنانه را تقلید می‌کند، در این دوره توصیه می‌شود.

  • مصرف رازیانه (به صورت عرق یا پودر شده تخم به صورت مخلوط با شکر که بعد از غذا میل شود)، بومادران (دم کرده)، انیسون (عرق یا دم کرده گیاه) و پنج انگشت توصیه می‌شود.
  • استفاده از گیاهانی که باعث آرامش اعصاب در این افراد می‌شود مانند دم کرده سنبل الطیب، اسطوخودوس، گل گاوزبان و غیره (با کمی لیمو عمانی و نبات) نیز به خانم های یائسه توصیه می‌شود.

سایر توصیه های طب سنتی جهت کاهش عوارض یائسگی

  • توصیه بعدی برای افرادی است که در آستانه یائسگی قرار دارند (سنین ۴۸ – ۵۰ سالگی) که قاعدگی نامنظم پیدا کرده‌اند و تمایل دارند که دیرتر یائسه شوند، بادکش گذاری در ناحیه تخمدان‌ها (پایین شکم، بالای کشاله ران و لگن در دو طرف چپ و راست) برای هفته‌ای ۱-۳ جلسه و هر بار به مدت ۱۰ تا حداکثر ۱۵ دقیقه است.
  • در واقع بادکش‌گذاری در این ناحیه به بهبود عملکرد تخمدان کمک می‌کند و با بهبود خون‌رسانی به این ناحیه، تخمدان‌ها را شاداب و طبیعی نگه می‌دارد و از کوچک شدن و یائسگی زودرس جلوگیری به عمل می‌آورد.
  • این افراد همچنین در محیط‌های بسیار گرم نباید توقف داشته باشند چراکه باعث افزایش خشکی در بدن آن‌ها می‌شود.
  • استرس باعث تحریک‌پذیری بیشتر این افراد می‌شود. تفریح به اندازه کافی باید در برنامه این افراد گنجانده شود.
  • ماساژ کل بدن و رفلکس پا برای این افراد مفید است که کمک به تنظیم هورمون‌ها و تمدد اعصاب می‌کند.
  • طب سوزنی نیز برای این افراد می‌تواند مؤثر باشد، چراکه طب سوزنی متابولیسم و هورمون‌ها را تنظیم می‌کند.

با تشکر از دکتر د کتر سید مهد ی میرغضنفری؛ پزشک و دکتر راحله حسنی؛ دکترای تخصصی سیستماتیک گیاهی، پژوهشگرطب سنتی ایرانی

درحال ارسال
امتیاز دهی کاربران
۰ (۰ رای)
برچسب ها
درحال ارسال
امتیاز دهی کاربران
0 (0 رای)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نوشته های مشابه

بستن