معرفی کتاب

کتاب دارونامه طوبی

آشنایی با مبانی و اصول داروسازی سنتی

کتاب‌های بسیاری در حوزه داروسازی طب سنتی و توسط پزشکان مشهور تالیف شده است که اصطلاحا به آنها «قرابادین» گفته می‌شود. این کتاب‌ها، گاه بسیار مختصرند و گاه همانند قرابادین عقیل، مفصل و درازدامن.

در این میان، کتاب «دارونامه طوبی» را می‌توان از نگاشته‌های نسبتا مختصر به حساب آورد، البته مؤلف، در نگارش این اثر، سعی کرده تنها به ذکر نسخه‌های مجرب بپردازد که همین باعث شده بسیاری از داروهای ترکیبی که خاصیت درمانی آنها تجربه نشده، در این اثر_برخلاف بسیاری از آثار دیگر که هر نسخه‌ای در آنها ذکر شده_ ذکر نشود.

دارونامه طوبیدر بردارنده تعداد زیادی از داروهای مجرب پزشکی کهن موجود در کتب طب سنتی و معتبر قدیمی  است، که بر اساس تغییرات زمانی و مکانی، مورد باز نویسی قرار گرفته است.

معرفی کتاب دارونامه طوبی

  • کتاب «دارونامه طوبی (گزیده داروهای مجرب پزشکی ایرانی)» که توسط آقای اسماعیل ناظم، استاد دانشکده طب سنتی، به زبان فارسی نگارش شده، شامل توضیحات کلی در نحوه ساخت داروهای سنتی، مزاج آن‌ها و قوانین مربوط به تولید، نگهداری و مصرف و همچنین مواد اولیه، تاثیر و نحوه ساخت برخی داروهای طب سنتی می‌باشد.
  • از سویی در این کتاب، تنها شیوه ساخت داروهایی بیان می‌شود که مفردات آنها در دسترس است.
  • البته یک نکته را باید متذکر شد و آن اینکه این کتاب، تنها برای آشنایی با اصول داروسازی سنتی و برخی داروهای آن توصیه می‌شود، اما ساخت اصولی این داروها نیاز به دانش و تجربه طولانی دارد و به هیچ وجه برای عموم توصیه نمی‌شود.

فهرست کتاب دارونامه طوبی

کتاب دارونامه طوبی مبانی و اصول داروسازی سنتی از منابع طب سنتی ایران مانند مخزن الادویه، قرابادین کبیر حکیم عقیلی و … آورده شده است، که به شرح زیر می‌باشد:

  1. اصول ساخت و استفاده از دارو در پزشکی کهن
  2. شیوه های تعیین درجه داروهای مرکب
  3. معرفی چهارصد داروی مفرد پرکاربرد در پزشکی کهن
  4. واحدهای اندازه گیری متداول در پزشکی کهن
  5. نکات کاربردی درباره زمان مصرف دارو
  6. راهنمای مقدار مصرف داروها
  7. فهرست مهم‏‌ترین دارونامه‏‌هاى پزشکى ایرانى
  8. نام ‏نامه گزیده مفردات مخزن الادویه به همراه راهنمای آوانگاری نام ها و اختصارات

محتوای کتاب دارونامه طوبی

مبحث دارو و داروسازی از مهم‌ترین موضوعات در پزشکی ایرانی است که پزشکان باید از آن به خوبی آگاه باشند. این موضوع ساحت‌های مختلفی را در بر می‌گیرد و شامل زیرموضوعاتی چون شناخت، ساخت، تعیین درجه، شرایط حفظ و نگهداری، عمر ادویه، روش‌های فرآوری دارو، کاربرد دارو و … می‌شود، بنابراین، پس از پیش گفتار، گفتارهایی که تقدیم خوانندگان گرامی می‌شود به اختصار به بیان برخی از مسائل مهم در این حوزه از دانش پزشکی می‌پردازد.

  • بخش اول، گفتار نخست، درباره قوانین ساخت و استفاده از داروست. ساخت و استفاده از دارو در پزشکی ایرانی، قواعد و قوانین بسیاری دارد که در این گفتار به مهم‌ترین این قوانین که در کتب اطبای بزرگ آمده، اشاره شده است.
  • گفتار دوم، درباره شیوه‌های تعیین درجه داروهای مرکب است. یکی دیگر از موضوعات مهم در داروسازی، تعیین درجه یک داروی مرکب است. اکثر اطبای بزرگ در کتب قرابادین، به این مسئله پرداخته‌اند. در این گفتار، شیوه‌های به دست آوردن درجه داروهای مرکب بر اساس نظریات حکیم محمدشریف خان دهلوی در کتاب «علاج الامراض» و سید محمدحسین عقیلی خراسانی در کتاب «قرابادین کبیر» است.
  • گفتار سوم، درباره معرفی ۴۰۰ داروی مفرد پرکاربرد در پزشکی ایرانی و ذکر طبیعت و مقدار شربت آن هاست. منبع اصلی این گفتار، کتاب «مخزن الادویه» مرحوم عقیلی است که با بهره گیری از سایر کتب قدما، اطلاعات آن کامل شده است. این گفتار، توسط آقای دانوش آذرگین گردآوری و تنظیم شده است.
  • گفتار چهارم، درباره اندازه سنج‌های متداول در پزشکی ایرانی است.
  • گفتار پنجم، در زمینه نکات کاربردی درباره زمان مصرف داروست.
  • گفتار ششم، درباره فهرست مهم‌ترین دارونامه‌های پزشکی ایرانی است.
  • پس از این شش گفتار، تحریر متن اصلی کتاب که در بیان انواع داروها، خواص، اجزای دارو، شیوه ساخت دارو، زمان و مقدار مصرف و ملاحظات مصرف است، آغاز می‌شود.
  • داروها بر اساس نوع ساخت و ترتیب الفبایی در این اثر آورده شده است. گونه‌های دارویی که در این اثر، شیوه ساخت آنها معرفی شده، به این قرار است: آبزن، اطریفل، انفیه، ایارج، پماد، پودر، جوارش، حبوب، ذرور، روغن‌ها، سکنجبین، شربت، شیاف، ضماد، کپسول، لبوب، لعوق، محلول، مرهم، معجون.در پایان، «نام نامه ادویه مفرده پزشکی ایرانی» تنظیم شده است.
  • این نام نامه، گزیده‌ای از ادویه مفرده کتاب «مخزن الادویه» مرحوم عقیلی خراسانی است.

پیش گفتار کتاب

  • داروهای نامبردار در این نامه، تنها بخشی از داروهای مورد استفاده در کلینیک‌های طب سنتی است. نسخه همه این داروها در بیش از چهار کتاب از منابع طب سنتی به کرّات وارد شده است. داروهای بومی ذکر شده نیز در زمره داروهای غیر خوردنی و فاقد هرگونه ضرر برای بدن هستند که در ابتدای نسخه آن‌ها را معرفی کرده‌ایم.
  • تنها تفاوت میان نسخه‌های این کتاب و نسخه‌های موجود در کتب طب سنتی، مقدار تجویز دارو و روش ارائه و بسته‌بندی آن‌هاست که بر اساس قانون چهاردهم مذکور در گفتار نخست این کتاب با شرایط زمان و مکان و وضعیت مردم این دوره تغییر یافته‌اند.
  • خدا را بر توفیق نشر این اثر _بعد از ۱۵ سال که اوراق آن تنها در دست عده‌ای از دانش‌پژوهان این رشته بود و دست به دست می‌گشت و تکثیر می‌شد_ سپاس می‌گوییم. امید هست که به‌زودی مجلدات بعدی این اثر نیز در اختیار علاقمندان و دانشجویان این رشته قرار گیرد. بمنه و کرمه!

دانلود کتاب دارونامه طوبی

کتاب دارونامه طوبی (چاپ قدیم) را می‌توانید از اینجا دانلود کنید یا به صورت آنلاین و رایگان از طریق این لینک، به مطالعه این کتاب بپردازید.

نویسنده یا مترجم

  • نویسنده یا مؤلف: اسماعیل ناظم
  • بازنویس و ویرایشگر: محسن باغبانی

انتشارات

انتشارات اسماعیل ناظم

درحال ارسال
امتیاز دهی کاربران
۰ (۰ رای)
برچسب ها

اطلاعیه مهم!

همراهان گرامی طبایع می توانند برای تشخیص مزاج و انجام مشاوره تخصصی به لینک زیر مراجعه نمایند...

توجه توجه!

برای شرکت در کلاس‌های آموزشی با گواهینامه معتبر انجمن علمی به لینک زیر مراجعه نمایید...

مژده مژده!

برنامه موبایل اندروید طبایع با امکانات بسیار آماده شد! جهت آشنایی با اپلیکیشن و دانلود به لینک زیر بروید...

درحال ارسال
امتیاز دهی کاربران
0 (0 رای)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نوشته های مشابه

بستن