تکرر ادرار علل و درمان از منظر طب سنتی

تکرر ادرار چیست؟

تکرر ادرار (به انگلیسی: Frequent urination) به بیماری اطلاق می شود که فرد بیش از حد معمول احساس دفع ادرار دارد، که در این حالت ممکن است فقط احساس آن را داشته باشد. در حالت عادی فرد بین 1 تا 3 لیتر بستگی میزان پر نوشی در روز، دفع ادرار دارد که در این بیماری دفعات دفع ادرار بیشتر می شود و در هر دفعه مقدار کمی دفع ادرار دارد و بلافاصله دوباره احساس دفع ادرار می کند.

اگر تعداد دفعات ادرار شما در طول روز بیش از 7 بار شود، یا اگر در شب چندین بار نیاز به دفع ادرار می‌کنید به این معناست که دچار تکرر ادرار شده‌اید. این بیماری را نباید با پر ادراری یا بی اختیاری در دفع ادرار اشتباه گرفت، البته ممکن این دو همزمان با هم رخ دهند. این بیماری ممکن است در همه سنین اتفاق بیفتد و طبق آمار در زنان بیشتر از مردان شایع است. این بیماری به دلایل مختلفی عارض می شود. در ادامه به بیان علل ابتلا به این بیماری را بیان خواهیم کرد.

علائم ابتلا به تکرر ادرار

اولین و مشهودترین علامت ابتلا به تکرر ادرار افزایش دفعات مراجعه جهت دفع ادرار است. ولی این عارضه علائم دیگری نیز دارد که در ادامه بیان می کنیم.

• احساس درد، ناراحتی و سوزش هنگام ادرار.
• ادرار خونی، کدر یا سایر رنگ‌های غیرمعمول ادرار.
• تغییر در بو و غلظت ادرار.
• افزایش اشتها یا تشنگی.
• تب یا لرز.
• استفراغ یا حالت تهوع.
• کمردرد یا درد پهلو.
• از دست دادن تدریجی کنترل مثانه یا بی‌اختیاری ادرار.
• مشکل در تخلیه کامل ادرار با وجود احساس شدید.
• وجود ترشحاتی از آلت تناسلی (هم در مردان و هم در زنان).

علل ابتلا به تکرر ادرار

• سکته مغزی و سایر شرایط مغز یا سیستم عصبی.
• تومور یا توده در ناحیه لگن.
• سیستیت بینابینی (نوعی التهاب دیواره مثانه).
• بی اختیاری ادرار.
• مصرف الکل و مصرف زیاد کافئین.
• مشکلات کلیوی: مانند سنگ کلیه و عفونت کلیه (پیلونفریت).
• مشکلات مجاری ادرار: مانند عفونت و یا تنگی مجاری ادراری.
• مشکلات مثانه: مانند سنگ یا سرطان مثانه.
• پرتودرمانی لگن: مانند درمان سرطان.
• دیابت: اثر دیابت بر عملکرد مثانه در 10 تا 60 درصد بیماران دیده میشود. این علایم به صورت تکرر ادرار ، بی اختیاری ادرار و ناتوانی در دفع ادرار میشوند. معمولا در ابتدای بیماری دیابت، بعلت افزایش قند خون و افزایش فعالیت کلیه ها، تولید ادرار افزایش می یابد.
• استرس و اضطراب: هنگامی که شما مضطرب یا عصبی هستید، بدن شما انسولین بیشتری تولید می کند به همین دلیل تولید ادرار توسط کلیه‌ها نیز افزایش می‌یابد. به این ترتیب می‌توان گفت که علت تکرر ادرار موقع استرس و تنش، تولید ادرار بیشتر توسط کلیه‌ها در مواقع اضطراب و تنش عصبی است.
• مشکلات غده پروستات: پروستاتیت یا التهاب غده پروستات زمانی رخ می‌دهد که عفونت باعث التهاب، درد و تحریک غده پروستات می‌شود. عفونت می‌تواند باعث درد کمر، درد در رکتوم یا راست‌روده و تکرر ادرار شود. سرطان پروستات هم عامل دیگریست که تکرر ادراری ایجاد می کند.
• بارداری: تکرر ادرار یکی از  علائم اولیه بارداری است که از هفته ششم شروع می شود. در سه ماهه اول، خون بیشتری به کلیه ها منتقل می شود، که این امر باعث می شود آن ها سخت تر از همیشه کار کنند. کلیه ها بیشتر مواد زائد بدن شما را دفع می کنند، بنابراین متوجه خروجی بیشتر ادرار خواهید شد.
• دیورتیک ها یا مواد مدر:  مانند کلروتیازید، که باعث می شود شما مایعات را از بدن خود دفع کنید.
• سندرم مثانه بیش فعال (OAB): این عارضه باعث انقباض غیر ارادی مثانه می شود و فرد را مجبور به احساس اضطراب ناگهانی برای ادرار کردن می‌کند.
• دیورتیکولیت وکولیت روده بزرگ: که در آن کیسه های کوچک و بزرگ پرشده در دیواره روده بزرگ ایجاد می شود.
• عفونت مقاربتی (STI): مانند کلامیدیا که این بیماری یکی از شایع ترین بیماری های مقاربتی است و باعث درد یا ناراحتی در طول رابطه جنسی یا ادرار کردن، ترشحات سبز یا زرد از آلت تناسلی مردانه یا واژن و درد در پایین شکم می شود.
• سرد بودن هوا: در شرایط سرد شدن هوا در تمام افراد علائم تحریکی سیستم ادراری تشدید می شود و احساس نیاز به تخلیه مثانه تکرار خواهد شد. چنانچه افراد در این شرایط از غذاهای طبیعت سرد و یا میوه های ترش یا سرد استفاده کنند علایم تکرر ادرار در بزرگسالان و شب ادراری در بچه ها بوجود خواهد آمد.
• پرولاپس یا افتادگی قدامی مثانه در خانم ها:  که با نام سیستوسل شناخته می‌شود، هنگامی که بافت حمایتی بین مثانه و دیواره واژن در خانم‌ها ضعیف و کشیده شود، اتفاق می‌افتد و منجر به بیرون زدگی مثانه به داخل واژن می‌شود و می تواند خود را با تکرر ادرار نشان دهد.
• افزایش وزن: مردان، زنان و کودکانی که چاق هستند بیشتر در خطر ابتلا به بی اختیاری ادرار می‌باشند. چاقی باعث ضعیف شدن و افتادگی عضلات کف لگن، ابتلا به دیابت و آسیب به اعصاب کنترل کننده‌ی مثانه و در نهایت ابتلا به تکرر ادرار شود.
• پرکاری پاراتیروئید: غدد پاراتیروئید درست پشت غده تیروئید در گردن قرار دارند. غدد پاراتیروئید (صورتی روشن) هورمون پاراتیروئید تولید می کنند که سطح کلسیم را در خون افزایش می دهد.
• کیست‌های تخمدان: کیست تخمدان، توده‌هایی کیسه مانند هستند که درونشان پر از مایع است که در داخل یا روی تخمدان رشد می‌کنند.
• سرطان رحم یا تخمدان: تکرر ادرار، نشانه بالقوه سرطان رحم یا تخمدان است.
• آبسه لگن: ادرار دردناک، تکرر ادرار یا دشواری در هنگام دفع ادرار از علائم عفونت و التهاب لگن می باشد.
• سندرم کوشینگ: سندرم کوشینگ (Cushing’s syndrome) عارضه نادری است که در اثر افزایش میزان هورمون کورتیزول در بدن بروز می‌یابد.
• سرطان سلول‌های پوشش دستگاه ادراری مثانه: آدنوکارسینوم (Adenocarcinoma) و کارسینوم سلول ترانزیشنال (Transitional Cell Carcinoma) و کارسینوم سلول سنگفرشی (Squamous Cell Carcinoma).
• واژینیت: عفونت، تورم یا ترشحات مجرا و واژن.

روش های درمان تکرر ادرار در طب سنتی

در طب سنتی علت تکرر ادرار سردی مثانه اعلام شده است. این سردی خود دلایل زیادی دارد.

• گرم نگه داشتن موضع مثانه.
• روغن مالی پهلوها و موضع مثانه با روغن های گرم مثل زیتون، کنجد و بخصوص سیاهدانه روزی۲ تا ۳ مرتبه و بعد از ۱۵ دقیقه آن را با شال ببندید.
• خوردن روغن تخم کدو.
• دوسین روزی ۲ قاشق مرباخوری هر ۱۲ ساعت میل شود.
• ارده با شیره انگور هفته ای۳ تا ۵ وعده صبحانه.
• کاهش سردی ها و افزایش خوراکی های گرم.
• مصرف سعد، خولنجان، گلنار، کندر. این مواد را با یکدیگر مخلوط نموده کمی عسل به آن افزوده و میل کنید.
• مالیدن روغن های گرم مانند روغن گردو و روغن نارگیل بر روی عانه و اطراف مجاری ادرار.
  • مصرف تخم شنبلیله. به این منظور روزی یک مثقال از آن را دم کرده و یک استکان میل کنید.
• ترکیب فلفل و عسل. فلفل سیاه یا  قرمز فرقی نمی‌کند. آن را پودر کنید و ۲ واحد از آن را به ۵ واحد عسل مخلوط کنید و یک قاشق مرباخوری از آن را میل کنید.
• ۱ قاشق مربا خوری اسپند را به همراه ۱ نخود از کندر خرد شده و مقداری رب انار هر روز صبح میل نمایید به مرور زمان تکرر ادرار شما رفع می‌شود و بزرگی پروستات نیز از بین می‌رود.
• ۱/۵ گرم اسپند را به همراه  خاکشیر و مقداری آب به صورت ناشتا هر روز میل کنید. در مدت زمان مصرف این مواد باید از خوردن ماست و ترشی و  دوغ و  کشک خودداری کنید.
• برای درمان شب ادراری در کودکان می‌توانید ۱ قاشق چایخوری تخم اسپند و  تخم رازیانه را با یکدیگر مخلوط کنید و هر شب به کودک خود بدهید تا شب ادراری او رفع شود.
• هفته ای یکی دو بار دم کرده  زنجبیل را میل نمایید.
• یک قاشق غذا خوری اسفند را به مدت بیست و یک شب در داخل دهانتان بریزید و با آب قورت بدهید ( لازم نیست جویده شود).
• تزریق واژینال عسل.
• تخم شنبلیله را به همراه بذر خله شیطانی کوبیده و کمی پودر زنجبیل اضافه کنید و خوب بهم بزنید. آن را با آب یا عسل رقیق کنید. این معجون را روزی ۲ بار مصرف کنید. درمان را تا دیدن علائم بهبودی ادامه دهید.
• ترکیب آویشن، نعناع، پونه، بابونه و بنفشه. از این ترکیب ویژه می توان به عنوان آنتی بیوتیک برای دفع عفونت از بدن استفاده کرد.
• مصرف مواد غذایی آنتی بیوتیک مانند سیر، دمنوش زنجبیل، جعفری، مارچوبه، خیار، کرفس و چغندر.
•  پودر کرنبری: بارزترین و بهترین فایده پودر کرنبری کاهش عفونت دستگاه ادراری است. مقدار بالای آنتی اکسیدان پروآنتوسیانیدین در پودر این میوه ، برخی باکتری‌ها را از چسبیدن به دیواره‌های مجاری ادراری باز می‌دارد و در نتیجه از ایجاد عفونت در بدن نیز جلوگیری می‌کند.
• دانه شنبلیله با تاثیرات دیورتیک زیادی که دارد برای رفع مشکلات ادراری مفید است. پودر دانه شنبلیله را همراه با عصاره دانه اسقف و زنجبیل میکس کنید و با آب یا عسل رقیق کنید، از این محلول روزانه دو بار استفاده کنید تا نتیجه دهد.
• آب جعفری : نوشیدن آب جعفری عفونت ادراری را از بین می برد و تکرر ادرار را کاهش می دهد.
• مخلوطی از جعفری خشک و تازه ( 1 فنجان جعفری تازه و دو قاشق سوپ خوری جعفری خشک) به همراه 2 فنجان آب جوش، تهیه کنید آن ها را با هم بجوشانید. برگ های جعفری را به مدت 10 دقیقه در محلول نگه دارید و سپس آن را صاف کنید.
• آب کرنبری: ابتدا 600 گرم از میوه تازه کرنبری را تهیه کنید و 6 فنجان آب اضافه کنید و با هم بجوشانید. زمانی که دیدید کرنبری ها در حال ترکیدن هستند، آن ها را فشار دهید، آبشان را بگیرید و با دقت آب را صاف کنید.
• عسل و دارچین: دو قاشق غذاخوری عسل را با یک قاشق چایخوری پودر دارچین ترکیب کنید و آن را در مقداری آب ولرم حل کنید و میل کنید.
• پونه کوهی: یکی از گیاهان بسیار مفید است که مانند آنتی‌بیوتیک عمل می‌کند. دم‌نوش پونه را سه بار در روز بنوشید تا عفونت برطرف شود.
• برای تکرر ادرار ناشی از عفونت ادراری، از دم‌نوش بذر چمن استفاده کنید.
• دم‌نوش زنجبیل، دم‌نوش بابونه، چوب دارچین و دم‌نوش لیمو همگی در رفع عفونت و تکرر ادرار مکرر موثر هستند.

پرهیزات برای پیشگیری از ابتلا به تکرر ادرار

• حمام کردن زنان در دوره قاعدگی.
• استخر رفتن مردان مبتلا به تکرر ادرار.
• زنان روی سطوح سرد مانند سنگ، چمن، فرش ماشینی، موکت ننشینند.
• مصرف الکل و کافئین.
• ادویه های تند.
• قهوه و آب پرتقال برای صبحانه.
• خانواده مرکبات.

منبع: تیم تولید محتوای طبایع