حالات روحی و روانیمزاج‌شناسی

مزاج شناسی حالات روحی و روانی

آشنایی با مزاج حالات روحی و روانی و تأثیر آن بر مزاج بدن و بالعکس

رابطه مزاج بدن و حالات روحی و روانی رابطه ای دو سویه و متقابل است؛ یعنی حالات روانی مانند: غم، اندوه، شادی، لذت، شجاعت، امید، ناامیدی، اندیشه، یأس و کارهای دقیق و ظریف، خجالت و ترس، بر بدن تاثیر می‌گذارند و متقابلاً گرمی و سردی و تری و خشکی بدن این حالات را ایجاد یا تشدید می‌کنند.

مزاج حالات روحی و روانی

  • همه حالات روانی دارای مزاج و طبیعی از جنس گرمی و سردی هستند.
  • کلمات امیدبخش گرم هستند و پیام های ناامیدکننده، سردی به تن و روان می‌دهند. دوستی ها گرم اند و دوری و قهر، سردند.
  • از این رو پنداری سرد می‌تواند اشتهای انسان را کور کند، ضربان قلب را کاهش دهد و کارایی بدن را به حداقل برساند. بر عکس، پنداری گرم می‌تواند ضربان قلب را افزایش دهد، به انسان نشاط بخشد و توان و انرژی انسان را چندین برابر نماید.
  • مزاج خشم و شادی گرم و خشک می‌باشد در اینجا هر دو باعث می‌شوند که حرارت، روح و قوا از بدن بیرون رفته و چهره شخص برافروخته گردد ولی شادی این کار را آرام آرام در شخص ایجاد می‌کند؛ شادی ملایم و درست خوشایند مزاج قلب می‌باشد. اما خشم به طور ناگهانی این کار را انجام می‌دهد.
  • به همین دلیل است که هنگام خشم، صورت سرخ و برافروخته می‌شود و هنگام ترس، به سبب حرکت گرمی و خون به درون بدن، رنگ بدن پریده می‌شود.
  • مزاج ترس سرد و تر و مزاج اندوه سرد و خشک می‌باشد؛ سردی و تری و سردی و خشکی روح و قوا را به عمق بدن می‌برند اما ترس به طور ناگهانی این کار را می‌کند که شخص یکدفعه دلشوره می‌گیرد و می‌ترسد، ولی اندوه تدریجا و کم کم این کار را انجام می‌دهد.

حالات روحی و روانی

مزاج و طبع

خشم

گرم و خشک

شادی

گرم و خشک

هیجان

گرم و خشک

نگرانی

گرم و تر

ترس

سرد و تر

افسردگی

سرد و خشک

غم و اندوه سرد و خشک

تأثیر حالات روحی و روانی بر کیفیت مزاج بدن

  • حکیم سید اسماعیل جرجانی در کتاب اغراض‌الطبیه درباره اعراض نفسانی یا حالات روحی و روانی می‌گوید: «اعراض نفسانی، شادی، غم، خشم، لذت، ایمنی، ترس، خجالت، اندیشه‌ کارهای مهم، امید و نومیدی است و هر یک را اندر تن مردم اثری ظاهر است».
  • این بدین معنی است که مزاج انسان به شدت از حالات روانی تأثیر می‌پذیرد؛ برخی از این حالات با سرعت بسیار زیاد و برخی با سرعت کمتر مزاج انسان را تحت تأثیر قرار می‌دهند (در قسمت بالای جدول بدان اشاره گردید).
  • حکیم جرجانی همچنین متذکر می‌شود که: اثر حالات روحی روانی در افراد بیشتر و سریعتر از خوردنی‌ها و نوشیدنی‌ها و دیگر اصول ضروری برای حیات است و شناختن و بکار گرفتن فواید و ضررهای حالات روحی روانی و مزاج آن‌ها، اصلی بزرگ در حفظ سلامتی و درمان بیماری‌ها می‌باشد.

تأثیر مزاج بدن بر حالات روحی و روانی

  • افراد گرم‌ مزاج زود عصبانی و بر انگیخته می‌‌شوند، به نظر دیگران در مورد خودشان توجه نمی‌‌کنند، با جرات و جسارت کارهای جدید را شروع می‌‌کنند، زیاد حرف می‌‌زنند، سرعت و روانی کلام زیادی دارند و صدایشان بلند است.
  • اما در افراد سرد مزاج برعکس این حالت‌ها مشاهده می‌شود، این افراد، اما کم‌سخن و پراحتیاط هستند و تأنی در کلام دارند. آن‌ها می‌توانند آرام و بدون عجله کارها را انجام دهند.
  • افرادی که مزاجشان گرم و تر است، معمولاً شجاع، جسور و خون‌گرم هستند. رطوبتی که همراه با گرما می‌شود، باعث می‌شود بتوانند راحت با دیگران ارتباط برقرار کنند.

مزاج حالات روحی و روانی، عاملی مؤثر در سلامتی و تعادل انسان

  • طب سنتی در کنار دیگر عوامل موثر در سلامتی و تعادل انسان، در درمان بیماری، به حالات روحی و روانی فرد و مزاج این حالات، توجه لازم را دارد.
  • هر کس با توجه به مزاج خود قادر خواهد بود حتی المقدور عواطف و حالات روانی خود را کنترل کرده، یا از قرار گرفتن در شرایط بوجود آورنده  و یا تشدید کننده اجتناب کند.

مثال :

  • شخص صفراوی مزاج (گرم و خشک ) باید از قرار گرفتن در شرایطی که موجب هیجان و یا خشم او شود، حتی المقدور اجتناب کند.
  • یا شخص سوداوی مزاج (سرد و خشک ) باید از قرار گرفتن در شرایطی که باعث تشدید غم و اندوه می شود، جدا پرهیزکند.

درحال ارسال
امتیاز دهی کاربران
۲ (۲ رای)

مشاوره طبایع

همراهان گرامی طبایع می توانند برای تشخیص مزاج و انجام مشاوره تخصصی به لینک زیر مراجعه نمایند...

ورود به سامانه

آکادمی طبایع

برای شرکت در کلاس‌های آموزشی با گواهینامه معتبر انجمن علمی به لینک زیر مراجعه نمایید...

مشاهده کلاس‌ها

اپلیکیشن طبایع

برنامه موبایل اندروید طبایع با امکانات بسیار آماده شد! جهت آشنایی با اپلیکیشن و دانلود به لینک زیر بروید...

دانلود برنامه
درحال ارسال
امتیاز دهی کاربران
2 (2 رای)

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *