ما را دنبال کنید

استسقاء

عطش، بیماری که اکثراً از ماده سرد غریب که داخل خلل اعضاء می‌گردد به وجود می آید و اعضاء را برآمده می‌کند.

معانی استسقاء از منظر بزرگان طب سنتی

سبب استسقاء از ضعف سه اندام بود؛ یا از ضعف معده بود، یا از ضعف جگر ، یا از ضعف اندام ها.» (اخوینی بخاری، ۱۳۷۱: ۴۵۰) استسقا غالباً علل کبدی دارد.

جرجانی گوید: «سبب آب خواستن، ضعیفیِ جگر باشد و عاجزی. و به سبب ضعیفی، آب که بدو رسد، از خویشتن دفع کردن و فرستادن به اندام های دیگر عاجز باشد تا بدان سبب همه تن تشنه ماند و اندر جگر آب خواهد بی آنکه جگر رابه آب حاجت باشد.» (جرجانی، ۱۳۷۷: ۲۰۴)

ابن سینا گفته: «نخستین و بیشترین سبب که موجب استسقا می شود، ناتوانیِ نیروی هضم کننده در کبد است. (ابن سینا، ۱۳۷۰: ۳(۲) / ۲۷۶).

استسقا را در قدیم «خشک آمار» هم می نامیدند. (نگ. اسدی طوسی، ۱۳۶۵: ۹۰) «آماس های آبی، چون استسقا و چون قلیله الماء (مح: فیله الماء) و مانند آن باشد.» (عک، ص ۷۲، س۹/مح، ج۱، ص۱۶۱، س۱۰)

استسقا سببِ ورم دور چشم و پلک ها می شود: «اگر پلک چشم ها دایم آماس دارد، دلیل استسقا کند.» (عنصرالمعالی، ۱۳۷۸: ۱۱۷)