ما را دنبال کنید

ثعلب

ثعلب در واقع پودری است که از آسیاب کردن غده های گونه ای از گیاهان تیره ثعلبیان با نام علمی (orchis mascula) به دست می آید. جالب است بدانید ثعلب نام عربی ارکیده است. این گیاه بومی مرکز، جنوب اروپا و ترکیه بوده که دارای گل هایی خوشه ای به رنگ بنفش و گاهی سفید رنگ می باشد.

برگ های این گیاه نیزه ای هستند که لکه های بنفش و قهوه ای بر روی آن ها دیده می شود. ریشه ها یا غدد زیر زمینی که از آن ها برای تهیه ثعلب استفاده می شود دارای پوسته ای صورتی رنگ هستند اما درون آن ها گوشت سفید رنگی قرار دارد که شیرین، تند و لزج می باشد.

ثعلب به دلیل ماده موکوس مانندی که دارد به درمان مشکلات گوارشی مانند سوزش سر دل، نفخ شکم و سو هاضمه کمک کرده و برای درمان اسهال، به ویژه در کودکان مفید می باشد.

نام‌های دیگر آن: خصیه الثعلب، سعلب، شاطریون، سحلب، ثعلب مصری، ارکیده، ارکید، سه‌برگ، سالپ، ونیله، تولکی، کوکره، لومیری، اورکیس ماسکولا، سورقطون، کوکهری و گل دختر ملکه آفتاب می‌باش

معرفی گیاه

ثعلب‌ گیاهی‌ است‌ پایا و چندساله‌ و دارای‌ گل های‌ خوشه‌ای‌ و برگ های‌ پهن‌، برگ های‌ تحتانیش‌ به‌ نوک‌ باریک‌ و تیزی‌ منتهی‌ می‌شوند و برگهای‌ فوقانیش‌ معمولاً دارای‌ لکه‌هایی‌ به‌ رنگ‌ قهوه‌ای‌ است‌. گلهایش‌ صورتی‌ یا سفید با خطوط‌ و نقاط ‌بنفش‌ یا ارغوانی‌ است‌. رنگ‌ پوسته‌ غدد زیرزمینی‌ صورتی‌ و داخل‌ آن‌ سفید است‌. طعم‌ آن‌ کمی‌ شیرین‌، لزج‌ و کمی‌ تند است‌. معمولاً محل رویش این گیاه داخل باغ ها و بیشه هاست و زمان گل دهی آن از اواخر فروردین تا اواخر خرداد است.

این گیاه پیازی دارد که پیاز آن مورد استفاده است. گیاهی با گل های آبی واژگون است. از پیازاین گیاه بعد از خشک و پودر کردن برای بستنی سازی استفاده می شود زیرا این گیاه دارای مواد نشاسته ای می باشد. معمولاً غده‌ ثعلب‌ در اوایل‌ تابستان‌ می‌رسد. ثعلب‌ دارای‌ ئیدرات‌ کربن‌، قند، مقداری‌ موسیلاژ شبیه‌ باسورین‌، آمیدون‌ تغییرشکل‌ یافته‌، مواد پروتئیدی‌، و در آردی‌ که‌ از فکول‌ غده‌ به‌نام‌ ثعلب‌ بدست‌ می‌آید مقدار زیادی‌ مواد لعابی‌ (موسیلاژ) و ماده‌ای‌ شبیه‌ صمغ‌ غربی‌ و نشاسته‌ و مواد رنگی‌ و مقدار کمی‌ املاح‌ معدنی‌ و مقدار جزئی‌ اسانس‌ است‌ که‌ پس‌ از خشک‌شدن‌ گیاه‌ به‌صورت‌ کومارین‌ درمی‌آید.

خواص و طبع ثعلب

طبع آن از نگاه طب سنتی گرم و مرطوب است.

  • مقوی نیروی جنسی می‌باشد.
  • در گذشته جهت تقویت کودکان همراه شیر به آن‌ها می‌دادند.
  • جهت درمان رعشه (تشنج‌های کزازی) از ثعلب به صورت دمکرده می‌توان استفاده کرد.
  • برای درمان سرماخوردگی و اخلاط خونی به صورت دمکرده استفاده شود.
  • جهت درمان ورم کلیه و مثانه از دمکرده این گیاه می‌توان استفاده کرد.
  • جهت جلوگیری از ریزش مو و تقویت موی سر ثعلب را با روغن زیتون و گل سرخ مخلوط نموده به پوست سر بمالند.
  • جهت کم‌خونی از دمکرده ثعلب می‌توان استفاده کرد.
  • برای جلوگیری از انزال زودرس از ثعلب استفاده کنند.
  • جهت ناراحتی‌های معده از دمکرده این گیاه می‌توان استفاده کرد.
  • تقویت کننده اعصاب می‌باشد.

نحوه استفاده و کاربرد ثعلب

  • پودر ثعلب را به دلیل لعابی که دارد و همچنین به عنوان طعم دهنده در آشپزی و برای تهیه انواع دسر ها از جمله مربا، پودینگ، بستنی (به ویژه بستنی سنتی ایران) و شیر موز استفاده می کنند.
  • پودر ثعلب را برای تهیه چای و دمنوش آن و انواع نوشیدنی های داغ به کار می برند.

مضرات

  • مصرف زیاد ثعلب باعث سقط جنین می‌گردد.
  • کسانی‌که بیماری واریکوسل دارند کمتر مصرف کنند.
  • مصرف زیاد ثعلب تارهای صوتی را از کار می‌اندازد.